Αν ένας πελάτης δεν μπορεί να περιηγηθεί στο e-shop σας με πληκτρολόγιο, να διαβάσει τις πληροφορίες με αναγνώστη οθόνης ή να ολοκληρώσει την πληρωμή χωρίς να βλέπει την οθόνη, η αγορά μπορεί να σταματήσει πριν καν φτάσει στο ταμείο. Αυτό δεν αφορά μόνο λίγους χρήστες: ένα δυσνόητο κουμπί, μια φόρμα χωρίς σαφείς οδηγίες ή ένα μήνυμα λάθους που δεν ανακοινώνεται μπορεί να δυσκολέψει πολλούς ανθρώπους.

Ο European Accessibility Act (EAA), δηλαδή η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Προσβασιμότητα, καθιερώνει απαιτήσεις προσβασιμότητας για συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες. Στις υπηρεσίες περιλαμβάνονται και οι υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου προς καταναλωτές. Για μια ελληνική επιχείρηση, το πρακτικό ερώτημα είναι τι πρέπει να ελέγξει στο ηλεκτρονικό κατάστημα, πώς θα διορθώσει τα εμπόδια και πώς θα τεκμηριώσει τις επιλογές της.

Δεν αρκεί να αλλάξετε χρώματα ή να προσθέσετε ένα πρόσθετο που υπόσχεται «προσβασιμότητα με ένα κλικ». Χρειάζεται να εξετάσετε ολόκληρη τη διαδρομή αγοράς: από την αναζήτηση προϊόντος μέχρι την επιβεβαίωση της παραγγελίας, μαζί με τις πληροφορίες και τις λειτουργίες που συναντά ο πελάτης σε κάθε βήμα.

Τι είναι ο European Accessibility Act

Ο EAA είναι η Οδηγία (ΕΕ) 2019/882. Στόχος της είναι να υπάρχουν κοινές απαιτήσεις προσβασιμότητας σε ορισμένα προϊόντα και υπηρεσίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην Ελλάδα έχει ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία με τον Ν. 4994/2022. Οι βασικές απαιτήσεις εφαρμογής για τις υπηρεσίες ξεκίνησαν στις 28 Ιουνίου 2025.

Στις υπηρεσίες που καλύπτονται περιλαμβάνονται οι υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου. Με απλά λόγια, πρόκειται για υπηρεσίες που παρέχονται εξ αποστάσεως, μέσω ιστοσελίδας ή εφαρμογής, ηλεκτρονικά και κατόπιν ατομικού αιτήματος καταναλωτή, με σκοπό τη σύναψη σύμβασης καταναλωτή. Ένα ηλεκτρονικό κατάστημα που πουλά προϊόντα σε καταναλωτές συνήθως χρειάζεται να εξετάσει αν εμπίπτει σε αυτό το πεδίο.

Ο νόμος δεν σημαίνει ότι κάθε ιστοσελίδα, ανεξαρτήτως σκοπού, έχει ακριβώς τις ίδιες υποχρεώσεις. Σημασία έχουν η δραστηριότητα, το κοινό στο οποίο απευθύνεται η υπηρεσία και τυχόν εξαιρέσεις. Για οριακές περιπτώσεις, όπως ένα site που λειτουργεί μόνο ως εταιρικός κατάλογος χωρίς δυνατότητα σύναψης σύμβασης, ζητήστε εξειδικευμένη νομική συμβουλή.

Ποιες επιχειρήσεις μπορεί να εξαιρούνται

Η Οδηγία προβλέπει εξαίρεση για μικροεπιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες. Ως μικροεπιχείρηση νοείται, συνοπτικά, επιχείρηση με λιγότερους από 10 εργαζομένους και ετήσιο κύκλο εργασιών ή ετήσιο σύνολο ισολογισμού έως 2 εκατομμύρια ευρώ. Τα κριτήρια πρέπει να εξετάζονται όπως ορίζονται στους σχετικούς κανόνες και όχι με έναν πρόχειρο υπολογισμό από τον αριθμό των ατόμων που εργάζονται σήμερα στην επιχείρηση.

Η εξαίρεση αφορά μικροεπιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες. Δεν είναι ασφαλές να υποθέσετε ότι ισχύει αυτομάτως για κάθε μικρό ηλεκτρονικό κατάστημα ή για κάθε δραστηριότητα που έχει μικρό τζίρο. Εξετάστε τη νομική μορφή και τη δραστηριότητά σας με τον λογιστή ή τον νομικό σας σύμβουλο και ελέγξτε τις επίσημες οδηγίες των αρμόδιων αρχών.

Ακόμη κι αν η επιχείρησή σας εξαιρείται, η προσβασιμότητα παραμένει ουσιαστική για την εξυπηρέτηση πελατών. Η δυνατότητα να διαβάζει κάποιος περιγραφές προϊόντων, να καταλαβαίνει το κόστος αποστολής και να ολοκληρώνει μια παραγγελία χωρίς βοήθεια είναι καλή λειτουργική πρακτική, όχι απλώς ζήτημα συμμόρφωσης.

Τι πρέπει να ελέγξετε στο e-shop

Σκεφτείτε την αγορά σαν μια αλυσίδα. Αν ένα κρίσιμο βήμα δεν είναι προσβάσιμο, ο πελάτης μπορεί να μην ολοκληρώσει την αγορά, ακόμη κι αν όλες οι υπόλοιπες σελίδες λειτουργούν σωστά.

Περιοχή Τι μπορεί να δυσκολέψει τον χρήστη Τι να ελέγξετε
Πλοήγηση Μενού που ανοίγει μόνο με το ποντίκι Πρόσβαση και λειτουργία με πληκτρολόγιο
Αναζήτηση και φίλτρα Πεδία χωρίς ονόματα ή φίλτρα που δεν ανακοινώνουν αλλαγές Ετικέτες, σειρά εστίασης και σαφή αποτελέσματα
Σελίδα προϊόντος Ελλιπής περιγραφή ή εικόνες χωρίς κατάλληλο εναλλακτικό κείμενο Πληροφορίες προϊόντος, παραλλαγές και εικόνες
Καλάθι και ταμείο Ασαφή πεδία, χρονικά όρια ή σφάλματα που δεν εξηγούνται Οδηγίες, έλεγχος εισαγωγής και μηνύματα λάθους
Πληρωμή Εμπόδιο σε εξωτερική πύλη πληρωμής ή CAPTCHA Ολόκληρη η διαδικασία μέχρι την επιβεβαίωση
Επικοινωνία Φόρμα που απαιτεί οπτική αναγνώριση ή περιττά δεδομένα Προσβάσιμη εναλλακτική και σαφής τρόπος επικοινωνίας

1. Πλοήγηση χωρίς ποντίκι

Δοκιμάστε το site μόνο με το πληκτρολόγιο. Το πλήκτρο Tab πρέπει να μετακινεί την εστίαση στα στοιχεία με κατανοητή σειρά, ενώ το Enter ή το πλήκτρο διαστήματος πρέπει να ενεργοποιεί τα κατάλληλα κουμπιά. Ο χρήστης πρέπει να βλέπει καθαρά ποιο στοιχείο έχει επιλεγεί.

Ελέγξτε ιδιαίτερα το μενού, τα αναδυόμενα παράθυρα, τα φίλτρα προϊόντων, τις επιλογές μεγέθους ή χρώματος και τα κουμπιά του καλαθιού. Αν η εστίαση «κολλάει» σε ένα σημείο ή μεταπηδά σε άσχετα στοιχεία, διορθώστε τη σειρά και τη συμπεριφορά των στοιχείων. Ένα μενού που εμφανίζεται μόνο όταν περνά το ποντίκι από πάνω του μπορεί να είναι απροσπέλαστο για χρήστη πληκτρολογίου.

2. Αναγνώστες οθόνης και σαφής δομή

Οι αναγνώστες οθόνης μετατρέπουν το περιεχόμενο σε ομιλία ή Braille. Για να λειτουργούν σωστά, τα στοιχεία της σελίδας πρέπει να έχουν κατάλληλη σημασιολογική δομή και ονομασία. Ένα εικονίδιο χωρίς προσβάσιμο όνομα μπορεί να ακούγεται ως «κουμπί» χωρίς να εξηγεί τι κάνει.

Βεβαιωθείτε ότι τα πεδία φόρμας έχουν συνδεδεμένες ετικέτες, τα κουμπιά περιγράφουν την ενέργεια και οι επικεφαλίδες ακολουθούν λογική σειρά. Σε εικόνες προϊόντων, το εναλλακτικό κείμενο πρέπει να περιγράφει χρήσιμα χαρακτηριστικά που δεν είναι ήδη διαθέσιμα δίπλα στην εικόνα. Δεν χρειάζεται να επαναλαμβάνει μηχανικά το όνομα του αρχείου ή να φορτώνεται με λέξεις-κλειδιά.

3. Χρώμα, κείμενο και μεγέθυνση

Μην επικοινωνείτε πληροφορία μόνο με χρώμα. Αν ένα πεδίο είναι υποχρεωτικό, γράψτε το ρητά· μην βασίζεστε αποκλειστικά σε κόκκινο αστερίσκο. Ελέγξτε επίσης αν το κείμενο ξεχωρίζει επαρκώς από το φόντο και αν ο χρήστης μπορεί να μεγεθύνει το περιεχόμενο χωρίς να χάνει κουμπιά ή να χρειάζεται οριζόντια κύλιση σε κάθε κατεύθυνση.

Αποφύγετε μικρά γράμματα σε κρίσιμες πληροφορίες, όπως το κόστος αποστολής, οι όροι επιστροφής και η διαθεσιμότητα. Δώστε επαρκή απόσταση στα κουμπιά και στους συνδέσμους, ιδιαίτερα σε κινητές συσκευές, ώστε να επιλέγονται εύκολα.

4. Φόρμες, λάθη και ταμείο

Η φόρμα δεν πρέπει να αφήνει τον πελάτη να μαντεύει τι πήγε στραβά. Αν λείπει ένα υποχρεωτικό πεδίο ή ο ταχυδρομικός κώδικας δεν είναι αποδεκτός, το μήνυμα πρέπει να εξηγεί το πρόβλημα με κείμενο και να δείχνει πώς διορθώνεται. Η εστίαση δεν πρέπει να μεταφέρεται απρόσμενα σε άλλο σημείο της σελίδας.

Ελέγξτε αν ο πελάτης μπορεί να διορθώσει τα στοιχεία πριν υποβάλει την παραγγελία και αν οι πληροφορίες για προϊόντα, ποσότητες, μεταφορικά και σύνολο είναι κατανοητές. Δοκιμάστε τη διαδικασία με πληκτρολόγιο και αναγνώστη οθόνης, όχι μόνο με το ποντίκι. Για περισσότερα θέματα που αφορούν τη ροή αγοράς, δείτε τον οδηγό για τα συνηθισμένα λάθη στο checkout ελληνικού e-shop.

5. Πληρωμές και υπηρεσίες τρίτων

Η ευθύνη της εμπειρίας δεν τελειώνει όταν ο πελάτης φύγει από τη σελίδα σας. Αν η πληρωμή γίνεται σε εξωτερική πύλη, ελέγξτε και εκεί τη δυνατότητα πλοήγησης, τα πεδία, τα μηνύματα και την επιστροφή στο κατάστημα. Ζητήστε από τον πάροχο πληροφορίες για την προσβασιμότητα της υπηρεσίας και δοκιμάστε την πραγματική διαδρομή.

Το ίδιο ισχύει για εργαλεία συνομιλίας, επιλογές παράδοσης, παράθυρα συγκατάθεσης και υπηρεσίες επαλήθευσης. Ένα πρόσθετο τρίτου κατασκευαστή μπορεί να προσθέτει εμπόδια ακόμη κι όταν το υπόλοιπο e-shop έχει διορθωθεί. Καταγράψτε ποιος προμηθευτής είναι υπεύθυνος για κάθε επιμέρους λειτουργία και πώς θα αναφέρετε πρόβλημα.

Τι σημαίνει συμμόρφωση στην πράξη

Ο EAA θέτει απαιτήσεις προσβασιμότητας για τις υπηρεσίες που καλύπτει. Δεν είναι σωστό να αντιμετωπίζετε έναν αυτόματο έλεγχο ή μια ετικέτα «WCAG compliant» ως απόδειξη ότι έχετε καλύψει κάθε νομική υποχρέωση. Οι τεχνικές οδηγίες και τα σχετικά πρότυπα είναι χρήσιμα για την υλοποίηση, αλλά η εφαρμογή τους χρειάζεται να εξετάζεται στο πλαίσιο των απαιτήσεων της νομοθεσίας και της συγκεκριμένης υπηρεσίας.

Ως πρακτικό σημείο εκκίνησης, πολλές ομάδες ανάπτυξης χρησιμοποιούν τις οδηγίες WCAG και το ευρωπαϊκό πρότυπο EN 301 549 για τον τεχνικό έλεγχο. Οι εκδόσεις και οι σχετικές αναφορές μπορεί να αλλάζουν. Πριν βασιστείτε σε συγκεκριμένη έκδοση ως νομική απαίτηση, ελέγξτε τις επίσημες πηγές και ζητήστε κατάλληλη νομική ή τεχνική καθοδήγηση.

Οι κανόνες προβλέπουν επίσης περιπτώσεις όπου η συμμόρφωση μπορεί να συνεπάγεται θεμελιώδη μεταβολή της υπηρεσίας ή δυσανάλογη επιβάρυνση. Αυτό δεν είναι γενική εξαίρεση για κάθε κόστος ή δυσκολία. Αν θεωρείτε ότι συντρέχει τέτοια περίπτωση, απαιτείται τεκμηριωμένη αξιολόγηση με βάση τα προβλεπόμενα κριτήρια και διαδικασίες, όχι απλή δήλωση ότι «δεν γίνεται».

Πρακτικό πλάνο ελέγχου για ελληνικό e-shop

Ακολουθήστε την παρακάτω σειρά για να εντοπίσετε τα σημαντικότερα εμπόδια χωρίς να ξεκινήσετε από την αλλαγή ολόκληρου του σχεδιασμού.

  1. Χαρτογραφήστε τη διαδρομή αγοράς. Καταγράψτε τις βασικές σελίδες: αρχική, κατηγορία, προϊόν, καλάθι, ταμείο, πληρωμή και επιβεβαίωση. Συμπεριλάβετε τις φόρμες επικοινωνίας και τις βασικές ενημερώσεις πριν από την αγορά.
  2. Δοκιμάστε με πληκτρολόγιο. Χρησιμοποιήστε μόνο Tab, Shift+Tab, Enter, διάστημα και τα πλήκτρα βελών όπου χρειάζεται. Σημειώστε κάθε σημείο από το οποίο δεν μπορείτε να προχωρήσετε ή να επιστρέψετε.
  3. Δοκιμάστε με αναγνώστη οθόνης. Ελέγξτε αν οι σύνδεσμοι, τα πεδία, τα κουμπιά και τα μηνύματα έχουν περιγραφές που βγάζουν νόημα. Αν δεν έχετε εμπειρία, ζητήστε έλεγχο από ειδικό ή χρήστη με σχετική εμπειρία.
  4. Κάντε μια δοκιμαστική παραγγελία. Ελέγξτε κάθε βήμα, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής πληρωμής. Δοκιμάστε και μια περίπτωση με σκόπιμα λανθασμένο στοιχείο, ώστε να δείτε αν το μήνυμα λάθους βοηθά πραγματικά.
  5. Καταγράψτε τα ευρήματα και την προτεραιότητα. Για κάθε πρόβλημα σημειώστε σελίδα, βήματα αναπαραγωγής, ποιον εμποδίζει, σοβαρότητα και υπεύθυνο διόρθωσης. Πρώτα διορθώστε όσα μπλοκάρουν την αναζήτηση, την επιλογή προϊόντος, την πληρωμή ή την ολοκλήρωση παραγγελίας.
  6. Ελέγξτε ξανά μετά τις αλλαγές. Μια διόρθωση σε ένα στοιχείο μπορεί να επηρεάσει το μενού ή τη σειρά πλοήγησης. Επαναλάβετε τη δοκιμή στις βασικές σελίδες και σε κινητό.
  7. Ορίστε διαδικασία συντήρησης. Προσθέστε τον έλεγχο προσβασιμότητας στις νέες λειτουργίες, στα πρότυπα σελίδων και στις ενημερώσεις. Μην περιμένετε την επόμενη μεγάλη ανακατασκευή για να εντοπίσετε ξανά τα ίδια εμπόδια.

Μικρό υπόδειγμα καταγραφής ευρήματος

Χρησιμοποιήστε αυτό το πρότυπο σε υπολογιστικό φύλλο ή σύστημα διαχείρισης εργασιών:

Σελίδα και στοιχείο: Σελίδα προϊόντος — επιλογή μεγέθους
Βήματα: Πλοήγηση με Tab μέχρι τις επιλογές μεγέθους
Πρόβλημα: Δεν ανακοινώνεται ποιο μέγεθος είναι επιλεγμένο
Επίπτωση: Ο χρήστης δεν μπορεί να επιβεβαιώσει την παραλλαγή πριν προσθέσει στο καλάθι
Προτεινόμενη ενέργεια: Σύνδεση της επιλογής με σαφή ετικέτα και ανακοίνωση της επιλεγμένης τιμής
Υπεύθυνος / ημερομηνία επανελέγχου: Συμπληρώστε μετά την ανάθεση

Το χρήσιμο στοιχείο εδώ είναι ότι κάθε εύρημα συνδέεται με συγκεκριμένο βήμα και αποτέλεσμα για τον πελάτη. Έτσι, η ομάδα ανάπτυξης δεν λαμβάνει απλώς ένα γενικό σχόλιο όπως «το site δεν είναι προσβάσιμο», αλλά μια εργασία που μπορεί να αναπαραχθεί και να επανελεγχθεί.

Τι να ζητήσετε από τον προγραμματιστή ή την πλατφόρμα

Μην αρκεστείτε στην απάντηση «το θέμα είναι προσβάσιμο». Ζητήστε να μάθετε τι ακριβώς έχει ελεγχθεί, σε ποιες σελίδες και με ποιες μεθόδους. Ρωτήστε αν η υποστήριξη πληκτρολογίου καλύπτει τα μενού, τις επιλογές προϊόντων, τα αναδυόμενα παράθυρα και το ταμείο, όχι μόνο την αρχική σελίδα.

Ζητήστε επίσης να συμπεριληφθούν τα πρόσθετα και οι εξωτερικές υπηρεσίες στον έλεγχο. Ενημερωθείτε αν οι αλλαγές στο θέμα ή στην πλατφόρμα μπορεί να αναιρέσουν διορθώσεις και ποιος θα τις ελέγχει μετά από αναβάθμιση. Για σχεδιασμό ή ανακατασκευή, η κατασκευή e-shop με σωστή τεχνική βάση είναι ευκαιρία να ενσωματωθούν οι έλεγχοι από την αρχή, αντί να προστεθούν εκ των υστέρων.

Η προσβασιμότητα δεν είναι μόνο τεχνικό θέμα. Οι άνθρωποι που ανεβάζουν προϊόντα πρέπει να γράφουν περιγραφές με σαφείς πληροφορίες, να προσθέτουν κατάλληλα εναλλακτικά κείμενα και να μην ανεβάζουν εικόνες με όρους αγοράς που εμφανίζονται μόνο μέσα στην εικόνα. Προσθέστε αυτές τις οδηγίες στη διαδικασία εισαγωγής προϊόντων.

Συχνές παρεξηγήσεις

Αρκεί να εγκαταστήσω ένα πρόσθετο προσβασιμότητας;

Όχι. Ένα πρόσθετο μπορεί να προσφέρει χρήσιμες επιλογές, αλλά δεν διορθώνει από μόνο του προβληματική δομή, μη προσβάσιμα πεδία, κακή σειρά εστίασης ή εμπόδια σε υπηρεσίες τρίτων. Χρειάζεται έλεγχος της πραγματικής λειτουργίας του e-shop.

Αρκεί να περάσω ένα αυτόματο τεστ;

Όχι. Τα αυτόματα εργαλεία μπορούν να εντοπίσουν ορισμένα τεχνικά προβλήματα, αλλά δεν κρίνουν αν μια περιγραφή είναι κατανοητή ή αν ο πελάτης μπορεί πράγματι να ολοκληρώσει την αγορά. Συνδυάστε τα με χειροκίνητη δοκιμή και, όπου είναι εφικτό, με αξιολόγηση από χρήστες με διαφορετικές ανάγκες.

Πρέπει να αλλάξω όλη την πλατφόρμα;

Όχι απαραίτητα. Ξεκινήστε με έλεγχο των βασικών διαδρομών και καταγράψτε τα εμπόδια. Κάποια διορθώνονται στο θέμα ή στο περιεχόμενο, ενώ άλλα μπορεί να απαιτούν αλλαγές σε πρόσθετα, πρότυπα ή εξωτερικές υπηρεσίες. Η απόφαση για νέα πλατφόρμα πρέπει να βασιστεί στα ευρήματα, όχι σε γενική υπόσχεση συμμόρφωσης.

Πού βρίσκω τις επίσημες απαιτήσεις;

Ανατρέξτε στην Οδηγία (ΕΕ) 2019/882, στον Ν. 4994/2022 και στις ενημερωμένες οδηγίες των αρμόδιων ελληνικών και ευρωπαϊκών αρχών. Επειδή οι εφαρμοστικές πληροφορίες και οι τεχνικές αναφορές μπορεί να επικαιροποιούνται, επιβεβαιώστε την ισχύουσα εκδοχή πριν λάβετε νομικές ή τεχνικές αποφάσεις.

Η προσβασιμότητα χρειάζεται συνδυασμό τεχνικού ελέγχου, σωστού περιεχομένου και επανελέγχου της αγοράς από άκρη σε άκρη. Αν θέλετε να αξιολογήσετε τις βασικές διαδρομές του e-shop σας, επικοινωνήστε με το eseo.gr για να συζητήσουμε τις ανάγκες της επιχείρησής σας και την κατάλληλη υπηρεσία.