Έχετε μια λίστα με ανθρώπους που κατέβασαν έναν οδηγό, ζήτησαν πληροφορίες ή γράφτηκαν στο newsletter. Όμως δεν είναι όλοι εξίσου κοντά στην αγορά. Αν στέλνετε την ίδια προσφορά σε όλους, μπορεί να πιέζετε όσους απλώς ενημερώνονται και να καθυστερείτε όσους είναι έτοιμοι να μιλήσουν με πωλητή.

Το lead scoring είναι ένας πρακτικός τρόπος να ξεχωρίζετε τις επαφές που αξίζουν άμεση συνέχεια. Βάζετε βαθμούς σε χαρακτηριστικά και ενέργειες που συνδέονται με την πιθανότητα αγοράς, ώστε η ομάδα σας να ξέρει ποιον να προσεγγίσει, πότε και με ποιο μήνυμα. Δεν είναι μαγική πρόβλεψη ούτε αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση· είναι ένας κοινός κανόνας προτεραιοποίησης.

Σε μια ελληνική μικρή επιχείρηση, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ένας ιδιοκτήτης ξενοδοχείου που ζητά προσφορά για την επόμενη σεζόν περνά γρηγορότερα σε επικοινωνία από κάποιον που απλώς διαβάζει συμβουλές για προβολή. Για να λειτουργήσει, το μοντέλο πρέπει να βασίζεται σε ενδείξεις που όντως έχουν σχέση με τις πωλήσεις σας.

Τι είναι το lead scoring

Lead scoring σημαίνει ότι αποδίδετε βαθμούς σε κάθε υποψήφιο πελάτη, με βάση δύο βασικές κατηγορίες:

  • Καταλληλότητα: πόσο ταιριάζει η επαφή με τον πελάτη που μπορείτε και θέλετε να εξυπηρετήσετε.
  • Πρόθεση και συμπεριφορά: πόσο έντονα δείχνει ότι εξετάζει λύση ή είναι έτοιμη να προχωρήσει.

Για παράδειγμα, μια επιχείρηση που βρίσκεται στον κλάδο και στην περιοχή που εξυπηρετείτε μπορεί να έχει υψηλή καταλληλότητα. Αν επιπλέον ζητήσει συνάντηση ή συμπληρώσει φόρμα προσφοράς, υπάρχει ισχυρότερη ένδειξη πρόθεσης από μια απλή εγγραφή στο ενημερωτικό δελτίο.

Το συνολικό σκορ δεν είναι πιθανότητα αγοράς. Αν μια επαφή έχει 40 βαθμούς, αυτό δεν σημαίνει ότι έχει συγκεκριμένη πιθανότητα να γίνει πελάτης. Είναι σχετική ένδειξη, χρήσιμη για να συγκρίνετε επαφές με βάση τους δικούς σας κανόνες.

Γιατί βοηθά μια μικρή επιχείρηση

Χωρίς κοινά κριτήρια, οι πωλητές συχνά επικοινωνούν με όποιον συμπλήρωσε πιο πρόσφατα μια φόρμα ή με όποιον θυμούνται. Ένα απλό σύστημα βαθμολόγησης βοηθά να:

  • δίνετε προτεραιότητα σε επαφές που δείχνουν συγκεκριμένο ενδιαφέρον,
  • αποφεύγετε να αντιμετωπίζετε έναν αναγνώστη ενημερωτικού περιεχομένου σαν έτοιμο αγοραστή,
  • στέλνετε πιο χρήσιμα email ανάλογα με το στάδιο της επαφής,
  • συμφωνούν marketing και πωλήσεις στο τι σημαίνει «έτοιμος για επικοινωνία»,
  • εντοπίζετε ποια σημεία της διαδρομής δημιουργούν ενδιαφέρον αλλά όχι ουσιαστικά αιτήματα.

Το lead scoring έχει μεγαλύτερη αξία όταν υπάρχει σταθερή συνέχεια μεταξύ email και πωλήσεων. Αν οι βαθμοί ανεβαίνουν αλλά κανείς δεν ελέγχει τις επαφές εγκαίρως, το μοντέλο απλώς ταξινομεί δεδομένα. Για τη σύνδεση των διαδικασιών μπορείτε να δείτε τον οδηγό για CRM σε μικρή επιχείρηση.

Ποια στοιχεία να βαθμολογείτε

1. Ταίριασμα με τον ιδανικό πελάτη

Ξεκινήστε από τα γνωρίσματα των πελατών που εξυπηρετείτε καλύτερα. Σε μια επιχείρηση που προσφέρει επαγγελματικές υπηρεσίες, μπορεί να έχουν σημασία ο κλάδος, η περιοχή, ο ρόλος του ενδιαφερομένου ή το μέγεθος και οι ανάγκες της εταιρείας.

Μη βαθμολογείτε κάθε πληροφορία που μπορείτε να συλλέξετε. Κρατήστε μόνο όσα αλλάζουν πραγματικά την απόφαση πώλησης. Αν εξυπηρετείτε επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα, η πόλη ίσως έχει μικρή σημασία. Αν κάνετε εργασίες μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές, η τοποθεσία μπορεί να είναι καθοριστική.

2. Ενέργειες υψηλής πρόθεσης

Κάποιες ενέργειες δείχνουν πιο άμεσο ενδιαφέρον από άλλες. Συνήθως αξίζει να εξετάσετε:

  • αίτημα για προσφορά ή επικοινωνία,
  • κράτηση συνάντησης ή επίδειξης,
  • επίσκεψη σε σελίδα υπηρεσίας ή σελίδα με διαδικασία συνεργασίας,
  • επαναλαμβανόμενη επίσκεψη σε σχετικό περιεχόμενο,
  • απάντηση σε email με συγκεκριμένη ερώτηση,
  • συμμετοχή σε ενημερωτική παρουσίαση, όταν αφορά άμεσα την προσφορά σας.

Η ενέργεια από μόνη της δεν αποδεικνύει πρόθεση αγοράς. Ένα αίτημα μπορεί να είναι άσχετο ή να προέρχεται από ανταγωνιστή. Γι’ αυτό εξετάστε μαζί το ταίριασμα, το περιεχόμενο του αιτήματος και την πρόσφατη δραστηριότητα.

3. Ενέργειες χαμηλότερης πρόθεσης

Η εγγραφή σε newsletter ή η λήψη ενός γενικού οδηγού δείχνει ενδιαφέρον, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος ψάχνει προμηθευτή. Η απλή επίσκεψη σε άρθρο είναι ακόμη πιο αδύναμη ένδειξη.

Μην αποδίδετε υπερβολικούς βαθμούς σε κάθε άνοιγμα email. Οι μετρήσεις ανοίγματος μπορεί να επηρεάζονται από τεχνικούς μηχανισμούς και δεν αποδεικνύουν ότι ο παραλήπτης διάβασε το μήνυμα. Για πιο αξιόπιστη εικόνα, προτιμήστε ενέργειες με σαφή πρόθεση, όπως απάντηση, αίτημα ή επίσκεψη σε συγκεκριμένη σελίδα, εφόσον η καταγραφή τους γίνεται σωστά και νόμιμα.

Ένα απλό μοντέλο βαθμολόγησης

Ξεκινήστε με λίγα κριτήρια και βαθμούς που η ομάδα σας μπορεί να εξηγήσει. Το παρακάτω είναι ενδεικτικό μοντέλο, όχι έτοιμος κανόνας για κάθε κλάδο.

Κριτήριο Ενδεικτικοί βαθμοί Γιατί μετρά
Επιχείρηση στον κλάδο που εξυπηρετείτε +10 Ταιριάζει στην προσφορά σας
Περιοχή εντός κάλυψης +10 Μπορείτε να αναλάβετε το έργο
Επίσκεψη σε σελίδα σχετικής υπηρεσίας +5 Διερευνά συγκεκριμένη λύση
Απάντηση σε email με ερώτηση +10 Υπάρχει ενεργή συζήτηση
Αίτημα προσφοράς ή συνάντησης +20 Ισχυρή ένδειξη επόμενου βήματος
Ρόλος χωρίς επιρροή στην απόφαση -5 Πιθανόν χρειάζεται άλλος συνομιλητής
Εκτός περιοχής ή εκτός αντικειμένου -15 Δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί κατάλληλα
Παρατεταμένη αδράνεια -5 ανά περίοδο που ορίζετε Το ενδιαφέρον μπορεί να έχει υποχωρήσει

Οι αριθμοί δεν έχουν καθολική σημασία. Χρησιμοποιήστε τους για να αποτυπώσετε τη σχετική βαρύτητα: ένα αίτημα επικοινωνίας πρέπει συνήθως να μετρά περισσότερο από μια απλή επίσκεψη. Αποφύγετε να προσθέτετε τόσους κανόνες ώστε κανείς να μην καταλαβαίνει γιατί μια επαφή έφτασε σε συγκεκριμένο σκορ.

Πώς ορίζετε τα όρια προτεραιότητας

Μην ξεκινήσετε αποφασίζοντας ότι ένας συγκεκριμένος αριθμός σημαίνει «έτοιμος». Εξετάστε πρώτα τις πραγματικές επαφές σας και συμφωνήστε τι ενέργεια αντιστοιχεί σε κάθε επίπεδο.

Επίπεδο Ενδεικτική εικόνα Επόμενη κίνηση
Χαμηλό Ταιριάζει μερικώς ή έχει κάνει μόνο γενικές ενέργειες Χρήσιμο εκπαιδευτικό email, χωρίς πίεση για πώληση
Μεσαίο Ταιριάζει αρκετά και έχει δείξει επαναλαμβανόμενο ενδιαφέρον Περιεχόμενο που απαντά σε ενστάσεις και ήπια πρόσκληση για συζήτηση
Υψηλό Ταιριάζει και έχει κάνει ενέργεια υψηλής πρόθεσης Γρήγορος ανθρώπινος έλεγχος και προσωπική επικοινωνία

Ένα αίτημα προσφοράς μπορεί να ενεργοποιεί άμεση ειδοποίηση ακόμη κι αν το συνολικό σκορ δεν έχει φτάσει στο όριο. Ορίστε εξαιρέσεις για ενέργειες που χρειάζονται άμεση ανταπόκριση, αντί να βασίζεστε μόνο σε ένα άθροισμα.

Βήματα για να το εφαρμόσετε

  1. Ορίστε τι σημαίνει κατάλληλος πελάτης. Συζητήστε με όσους χειρίζονται πωλήσεις και εξυπηρέτηση. Καταγράψτε ποιοι πελάτες έχουν ανάγκη που μπορείτε να καλύψετε και ποιοι δεν ταιριάζουν.
  2. Χαρτογραφήστε τις διαθέσιμες ενδείξεις. Καταγράψτε τι γνωρίζετε από φόρμες και ποιες ενέργειες μπορείτε να μετρήσετε αξιόπιστα. Μην υποθέτετε ότι κάθε πλατφόρμα καταγράφει τις ίδιες πληροφορίες.
  3. Ξεχωρίστε τα στοιχεία από τις ενέργειες. Βάλτε σε διαφορετικές ομάδες την καταλληλότητα και τη συμπεριφορά. Έτσι, ένα ακατάλληλο lead δεν θα εμφανίζεται ως κορυφαία προτεραιότητα μόνο επειδή επισκέφθηκε πολλές σελίδες.
  4. Δώστε αρχικούς βαθμούς. Επιλέξτε λίγα κριτήρια, με απλές αιτιολογίες και σαφείς αφαιρέσεις βαθμών για ασυμβατότητα ή αδράνεια.
  5. Συμφωνήστε τις ενέργειες ανά επίπεδο. Ορίστε ποιος ελέγχει το lead, πόσο σύντομα και τι κάνει αν λείπουν πληροφορίες.
  6. Δοκιμάστε το μοντέλο σε παλιότερες επαφές. Δείτε αν οι επαφές που τελικά έγιναν πελάτες είχαν υψηλότερο σκορ και αν τα χαμηλά σκορ περιλαμβάνουν πράγματι ακατάλληλες επαφές. Αν όχι, αλλάξτε τα κριτήρια.
  7. Ελέγχετε και αναθεωρείτε. Αφαιρέστε κανόνες που δεν βοηθούν, προσθέστε ενδείξεις που αποδεικνύονται χρήσιμες και ξαναδείτε τα όρια όταν αλλάζουν η προσφορά ή η διαδικασία πώλησης.

Για να λειτουργούν οι επικοινωνίες ως συνεκτική ακολουθία, το lead scoring μπορεί να συνδεθεί με τη συνολική υπηρεσία Email Marketing. Αν θέλετε να οργανώσετε και τα επόμενα βήματα της διαδικασίας, δείτε τον οδηγό για το marketing automation σε μικρή επιχείρηση.

Πρακτικό πρότυπο: από τη φόρμα στην επικοινωνία

Ας υποθέσουμε ότι μια μικρή εταιρεία στην Ελλάδα προσφέρει υπηρεσίες ψηφιακής προβολής σε επιχειρήσεις. Ένας ενδιαφερόμενος γράφεται για να λάβει οδηγό, επισκέπτεται σελίδα υπηρεσίας και αργότερα ζητά συνάντηση. Αν είναι επιχείρηση που εξυπηρετείται, συγκεντρώνει βαθμούς από την καταλληλότητα και τις ενέργειες. Αν βρίσκεται εκτός αντικειμένου ή ζητά κάτι που η εταιρεία δεν προσφέρει, αφαιρούνται βαθμοί ή χαρακτηρίζεται μη κατάλληλος, ακόμη κι αν έχει ανοίξει πολλά email.

Χρησιμοποιήστε το παρακάτω ως εσωτερικό πρότυπο και προσαρμόστε το:

Όνομα επαφής: [όνομα]
Επιχείρηση / κλάδος: [στοιχείο που σχετίζεται με την καταλληλότητα]
Ανάγκη που δήλωσε: [σύντομη περιγραφή]
Ενέργεια υψηλότερης πρόθεσης: [τι έκανε και πότε]
Σκορ καταλληλότητας: [βαθμοί και αιτιολογία]
Σκορ συμπεριφοράς: [βαθμοί και αιτιολογία]
Συνολικό επίπεδο: [χαμηλό / μεσαίο / υψηλό]
Επόμενη ενέργεια: [email / τηλεφώνημα / έλεγχος στοιχείων / αναμονή]
Υπεύθυνος και ημερομηνία επανελέγχου: [όνομα και ημερομηνία]

Το κρίσιμο πεδίο είναι η αιτιολογία. Αν δεν μπορείτε να εξηγήσετε γιατί μια επαφή θεωρείται προτεραιότητα, το σκορ μάλλον περιλαμβάνει αδύναμα ή άσχετα κριτήρια. Επίσης, κρατήστε σημείωση για την έκβαση: έγινε συζήτηση, δεν υπήρχε ανάγκη, δεν απάντησε ή προχώρησε σε συνεργασία. Αυτές οι πληροφορίες είναι χρήσιμες για την επόμενη αναθεώρηση.

Συχνά λάθη που μειώνουν την αξία του συστήματος

Υπερβολική βαθμολόγηση της δραστηριότητας

Οι πολλές επισκέψεις ή τα ανοίγματα email δεν ισοδυναμούν απαραίτητα με πρόθεση αγοράς. Μπορεί κάποιος να ερευνά για λογαριασμό τρίτου ή να συγκρίνει γενικές πληροφορίες. Δώστε μεγαλύτερη βαρύτητα σε ενέργειες που δείχνουν συγκεκριμένη ανάγκη.

Καμία αφαίρεση βαθμών

Αν το σκορ μόνο ανεβαίνει, μια επαφή που ενδιαφέρθηκε πριν από μήνες μπορεί να παραμένει στην κορυφή. Ορίστε πότε και πώς μειώνεται το σκορ λόγω αδράνειας, με τρόπο που ανταποκρίνεται στον κύκλο πώλησής σας. Για υπηρεσία με μακρά απόφαση, η αδράνεια δεν σημαίνει το ίδιο με μια γρήγορη αγορά.

Ένα όριο για όλους τους τύπους πελατών

Ένας ιδιώτης, ένα μικρό κατάστημα και μια μεγαλύτερη επιχείρηση μπορεί να ακολουθούν διαφορετική διαδρομή αγοράς. Αν οι ανάγκες τους διαφέρουν ουσιαστικά, εξετάστε ξεχωριστά μοντέλα ή κανόνες. Μην περιπλέκετε όμως τη διαδικασία αν δεν έχετε αρκετές επαφές για να τη στηρίξετε.

Καμία συμφωνία με τις πωλήσεις

Αν το marketing χαρακτηρίζει μια επαφή «έτοιμη» και οι πωλήσεις τη θεωρούν ακατάλληλη, χρειάζεται κοινός ορισμός. Συμφωνήστε ποια στοιχεία πρέπει να υπάρχουν, ποιος κάνει τον έλεγχο και πώς επιστρέφει η πληροφορία στο marketing.

Προστασία δεδομένων και υπεύθυνη χρήση

Βαθμολογείτε μόνο πληροφορίες που χρειάζονται για τον συγκεκριμένο σκοπό και έχετε νόμιμη βάση για να τις χρησιμοποιείτε. Μην συλλέγετε ευαίσθητα ή άσχετα προσωπικά στοιχεία για να προβλέψετε αν κάποιος θα αγοράσει. Εξηγείτε με σαφήνεια πώς χρησιμοποιείτε τα στοιχεία επικοινωνίας και δίνετε τις επιλογές που προβλέπονται για τα μηνύματα marketing.

Οι κανόνες προστασίας δεδομένων και οι απαιτήσεις για ηλεκτρονική επικοινωνία μπορεί να εξαρτώνται από την περίπτωση και να αλλάζουν. Ελέγξτε την επίσημη καθοδήγηση της αρμόδιας αρχής ή ζητήστε συμβουλή ειδικού πριν ενεργοποιήσετε αυτοματοποιημένη βαθμολόγηση και αποστολές. Το lead scoring δεν αποτελεί από μόνο του άδεια επικοινωνίας.

Πώς θα καταλάβετε αν το μοντέλο βοηθά

Μην κρίνετε το σύστημα μόνο από τον αριθμό των leads που κατατάσσονται ψηλά. Ελέγξτε αν οι επαφές υψηλής προτεραιότητας οδηγούν συχνότερα σε ουσιαστικές συζητήσεις ή πωλήσεις σε σχέση με τις χαμηλότερες, αν οι πωλητές ανταποκρίνονται έγκαιρα και πόσες προτεραιοποιημένες επαφές αποδεικνύονται τελικά ακατάλληλες.

Κρατήστε επίσης σημειώσεις για τις περιπτώσεις που το σκορ έκανε λάθος. Ένας κατάλληλος πελάτης μπορεί να μην είχε κάνει τις ενέργειες που παρακολουθείτε, ενώ μια πολύ ενεργή επαφή μπορεί να μην είχε πραγματική ανάγκη. Αυτές οι εξαιρέσεις δείχνουν τι πρέπει να διορθώσετε. Το μοντέλο είναι χρήσιμο όταν βελτιώνεται από την εμπειρία της ομάδας, όχι όταν αντιμετωπίζεται ως αμετάβλητος κανόνας.

Αν ξεκινάτε τώρα, φτιάξτε πρώτα ένα απλό φύλλο με λίγα κριτήρια, την αιτιολογία τους και την επόμενη ενέργεια. Όταν η διαδικασία είναι σαφής, μπορείτε να τη μεταφέρετε σε εργαλείο CRM ή email και να αυτοματοποιήσετε μόνο όσα έχετε ήδη δοκιμάσει στην πράξη. Για να οργανώσετε τη δημιουργία νέων επαφών σε αυτό το σύστημα, δείτε και την υπηρεσία Lead Generation για B2B και B2C.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι κατάλληλο το lead scoring για επιχείρηση που παίρνει λίγα αιτήματα;

Ναι, αρκεί να το κρατήσετε απλό. Ακόμη και μια σύντομη λίστα με τρία επίπεδα προτεραιότητας και σαφή επόμενη ενέργεια μπορεί να βοηθήσει. Δεν χρειάζεται σύνθετη αυτοματοποίηση για να υπάρχει κοινός τρόπος αξιολόγησης.

Πρέπει να ενημερώνεται το σκορ σε πραγματικό χρόνο;

Όχι απαραίτητα. Αν λαμβάνετε λίγα αιτήματα, ένας τακτικός χειροκίνητος έλεγχος μπορεί να αρκεί. Άμεση ενημέρωση έχει μεγαλύτερη αξία όταν μια συγκεκριμένη ενέργεια, όπως αίτημα συνάντησης, πρέπει να προκαλεί γρήγορη ανταπόκριση.

Τι κάνω όταν δεν έχω αρκετά στοιχεία για μια επαφή;

Μην αντιμετωπίζετε τα άγνωστα στοιχεία ως αρνητικά από μόνα τους. Κρατήστε το σκορ προσωρινό και ζητήστε τις απαραίτητες πληροφορίες με μια σύντομη ερώτηση ή μέσα από το επόμενο σχετικό βήμα της επικοινωνίας.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω το ίδιο μοντέλο για νέους και υπάρχοντες πελάτες;

Συνήθως χρειάζονται διαφορετικά κριτήρια. Για έναν νέο υποψήφιο πελάτη εξετάζετε την καταλληλότητα και την πρόθεση αγοράς. Για υπάρχοντα πελάτη μπορεί να έχει σημασία η ανάγκη για ανανέωση ή πρόσθετη υπηρεσία, άρα απαιτείται διαφορετικός ορισμός προτεραιότητας.

Αν θέλετε να σχεδιάσετε μια πρακτική διαδικασία lead scoring που να συνδέει τα email με τις επόμενες ενέργειες πωλήσεων, επικοινωνήστε με το eseo.gr για να συζητήσουμε τις ανάγκες της επιχείρησής σας.