Μια παραγγελία μπορεί να έχει πληρωθεί με κάρτα, να έχει φύγει με courier και να έχει επιστραφεί εν μέρει. Ποιο παραστατικό πρέπει να εκδοθεί σε κάθε περίπτωση και πώς θα διαβιβαστούν σωστά τα στοιχεία στο myDATA; Αν το e-shop και το λογιστικό σας σύστημα δεν επικοινωνούν, είναι εύκολο να μείνουν παραγγελίες χωρίς παραστατικό ή να καταχωριστούν δύο φορές.

Το βασικό είναι να μη θεωρείτε ότι η παραγγελία, η πληρωμή και το παραστατικό είναι το ίδιο πράγμα. Η παραγγελία καταγράφει τι ζήτησε ο πελάτης. Η πληρωμή δείχνει πώς και αν εξοφλήθηκε. Το παραστατικό είναι φορολογικό έγγραφο που εκδίδεται σύμφωνα με τη συναλλαγή και τις υποχρεώσεις της επιχείρησής σας. Το myDATA αφορά τη διαβίβαση και την απεικόνιση των σχετικών δεδομένων.

Η σωστή ρύθμιση δεν είναι απλώς «βάζουμε ένα πρόσθετο και τελειώσαμε». Χρειάζεται να συμφωνήσουν η διαδικασία του e-shop, το πρόγραμμα έκδοσης παραστατικών και ο λογιστής σας για το ποιο γεγονός ξεκινά την έκδοση, τι γίνεται στις επιστροφές και ποιος ελέγχει τις αποτυχίες διαβίβασης.

Τι είναι το myDATA και τι δεν είναι

Το myDATA είναι η ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για τη διαβίβαση και την απεικόνιση δεδομένων των παραστατικών και των λογιστικών εγγραφών μιας επιχείρησης. Δεν είναι απλώς ένα αρχείο PDF που στέλνετε στον πελάτη, ούτε ένα πεδίο παραγγελίας που συμπληρώνει ο αγοραστής.

Η έκδοση ενός παραστατικού και η διαβίβασή του στο myDATA είναι δύο συνδεδεμένες, αλλά διακριτές λειτουργίες. Ανάλογα με τον τρόπο που λειτουργεί η επιχείρησή σας, το παραστατικό μπορεί να εκδίδεται από εμπορικό ή λογιστικό πρόγραμμα, από πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης ή από διαθέσιμη εφαρμογή της ΑΑΔΕ, όπως το timologio. Η καταλληλότερη επιλογή εξαρτάται από τις ανάγκες και τις ισχύουσες υποχρεώσεις σας.

Το myDATA επίσης δεν αποφασίζει μόνο του ποιο παραστατικό χρειάζεται για κάθε παραγγελία. Η επιχείρηση πρέπει να έχει σωστή διαδικασία έκδοσης, καταχώρισης και διαβίβασης. Για τον τύπο παραστατικού, τον χρόνο έκδοσης, τους χαρακτηρισμούς και τη φορολογική μεταχείριση, ακολουθήστε τις οδηγίες του λογιστή σας και ελέγχετε τις ενημερωμένες οδηγίες της ΑΑΔΕ.

Ποια συστήματα εμπλέκονται σε μια online πώληση

Σε ένα ελληνικό e-shop, η ροή μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερα από το κατάστημα και το myDATA:

  • Το e-shop: κρατά την παραγγελία, τα προϊόντα, τα στοιχεία πελάτη, τα μεταφορικά και την κατάσταση αποστολής.
  • Το σύστημα πληρωμών: ενημερώνει αν έγινε πληρωμή, επιστροφή ή ακύρωση. Η πληρωμή μπορεί να γίνει με κάρτα, IRIS, αντικαταβολή ή άλλο τρόπο.
  • Το πρόγραμμα τιμολόγησης ή ο πάροχος: εκδίδει το κατάλληλο παραστατικό, δημιουργεί τα σχετικά δεδομένα και τα διαβιβάζει, όπου προβλέπεται.
  • Η λογιστική παρακολούθηση: ελέγχει τις εγγραφές, τους χαρακτηρισμούς και τη συμφωνία των δεδομένων με τα υπόλοιπα βιβλία και αρχεία.
  • Η επιχείρηση: ορίζει ποιος παρακολουθεί τις παραγγελίες, τις εξαιρέσεις και τα λάθη.

Αν σχεδιάζετε νέο κατάστημα, η κατασκευή e-shop με πρόβλεψη για τις επιχειρησιακές διασυνδέσεις πρέπει να συζητηθεί από την αρχή, όχι αφού έχει ήδη ολοκληρωθεί το checkout. Αν έχετε ήδη κατάστημα, η συμβατότητα εξαρτάται από την πλατφόρμα, το λογισμικό τιμολόγησης και τον τρόπο διασύνδεσής τους. Μπορείτε να δείτε τα βασικά κριτήρια στην επισκόπηση πλατφορμών e-shop.

Από την παραγγελία στο παραστατικό

Πριν αυτοματοποιήσετε την έκδοση, αποφασίστε μαζί με τον λογιστή σας ποιο γεγονός ενεργοποιεί κάθε ενέργεια. Μια παραγγελία που μόλις καταχωρίστηκε δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει εξοφληθεί ή ότι έχει αποσταλεί. Η σωστή διαδικασία εξαρτάται από το είδος της συναλλαγής και τους κανόνες που εφαρμόζονται στην επιχείρησή σας.

Ένα απλό διάγραμμα ροής μπορεί να είναι το εξής:

  1. Καταχώριση παραγγελίας: το e-shop αποθηκεύει τα προϊόντα, τα στοιχεία αποστολής και την επιλογή παραστατικού.
  2. Έλεγχος στοιχείων: εξετάζονται τα στοιχεία πελάτη και, όταν ζητείται τιμολόγιο, τα στοιχεία επιχείρησης που χρειάζονται για την έκδοση.
  3. Ενημέρωση πληρωμής: το σύστημα πληρωμών ή ο υπάλληλος καταγράφει την επιτυχημένη πληρωμή, την αντικαταβολή ή την εκκρεμότητα.
  4. Έκδοση παραστατικού: το κατάλληλο πρόγραμμα εκδίδει το παραστατικό σύμφωνα με τη συμφωνημένη διαδικασία.
  5. Διαβίβαση και αποθήκευση αποτελέσματος: τα δεδομένα διαβιβάζονται όπου απαιτείται και αποθηκεύεται η απάντηση, όπως επιτυχία ή μήνυμα σφάλματος.
  6. Σύνδεση με την παραγγελία: ο αριθμός και το αρχείο του παραστατικού συνδέονται με τη σωστή παραγγελία, ώστε να είναι διαθέσιμα για αποστολή και έλεγχο.
  7. Διόρθωση εξαιρέσεων: ακυρώσεις, αποτυχημένες πληρωμές, επιστροφές και μερικές επιστροφές ακολουθούν ξεχωριστή, ελεγμένη διαδικασία.

Μην ορίζετε τον κανόνα «εκδίδεται αυτόματα μόλις μπει παραγγελία» χωρίς να επιβεβαιώσετε ότι καλύπτει τις δικές σας περιπτώσεις. Για παράδειγμα, αν ο πελάτης εγκαταλείψει την πληρωμή, αν η αντικαταβολή επιστραφεί ή αν η αποστολή γίνει σε περισσότερα από ένα δέματα, μπορεί να χρειάζεται διαφορετικός χειρισμός. Δεν υπάρχει μία γενική ρύθμιση που να ταιριάζει σε όλους.

Απόδειξη ή τιμολόγιο; Η επιλογή δεν είναι θέμα σχεδιασμού

Στο checkout είναι χρήσιμο να υπάρχει καθαρή επιλογή για το αν ο αγοραστής ζητά τιμολόγιο, μαζί με τα πεδία που χρειάζονται γι’ αυτό. Όμως η επιλογή του πελάτη δεν πρέπει να είναι η μόνη δικλίδα ελέγχου. Χρειάζεται να αντιστοιχιστεί με την πραγματική συναλλαγή και τον τρόπο έκδοσης που έχει ορίσει ο λογιστής σας.

Στην πράξη, ένα e-shop μπορεί να έχει ιδιώτες που αγοράζουν για προσωπική χρήση και επαγγελματίες που χρειάζονται τιμολόγιο για την επιχείρησή τους. Οι λεπτομέρειες και οι απαιτήσεις μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την περίπτωση, το προϊόν και το φορολογικό καθεστώς. Γι’ αυτό μη βασίζεστε σε έτοιμο κείμενο από το διαδίκτυο για να αποφασίσετε τον τύπο παραστατικού ή τα απαιτούμενα στοιχεία.

Για το checkout, συμφωνήστε με τον λογιστή σας:

  • ποιες επιλογές θα βλέπει ο πελάτης,
  • ποια στοιχεία είναι υποχρεωτικά όταν επιλέγει τιμολόγιο,
  • πώς ελέγχονται λάθη σε ΑΦΜ, επωνυμία ή διεύθυνση,
  • αν και πώς μπορεί να διορθωθεί αίτημα μετά την ολοκλήρωση της παραγγελίας,
  • ποια επιβεβαίωση θα λαμβάνει ο πελάτης για το παραστατικό.

Ζητήστε μόνο όσα στοιχεία χρειάζονται για την παραγγελία και την έκδοση παραστατικού. Η σχεδίαση του checkout πρέπει να είναι σαφής, αλλά και να μην προσθέτει περιττά εμπόδια στην αγορά· δείτε τον οδηγό για τα συνηθισμένα λάθη στο checkout ελληνικών e-shop.

Διασύνδεση: τι να ελέγξετε πριν την ενεργοποίηση

Η διασύνδεση μπορεί να είναι πρόσθετο της πλατφόρμας, σύνδεση με εμπορικό πρόγραμμα ή προσαρμοσμένη τεχνική υλοποίηση. Το ότι ένα πρόσθετο αναφέρει «σύνδεση με myDATA» δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι καλύπτει τη δική σας ροή, τις επιστροφές ή τις ενημερώσεις της πλατφόρμας.

Πριν την ενεργοποίηση, ελέγξτε τα παρακάτω με τον τεχνικό συνεργάτη και τον λογιστή σας:

  • Ποια δεδομένα μεταφέρονται: προϊόντα, ποσότητες, αξίες, εκπτώσεις, μεταφορικά, στοιχεία πελάτη και τρόπος πληρωμής.
  • Πώς αντιστοιχίζονται οι κατηγορίες: προϊόντα, υπηρεσίες, ΦΠΑ και λογιστικοί χαρακτηρισμοί σύμφωνα με τις οδηγίες του λογιστή.
  • Πότε γίνεται η αποστολή: ποιο συμβάν ξεκινά την έκδοση και αν η διαδικασία περιμένει επιβεβαίωση πληρωμής ή άλλη ενέργεια.
  • Τι συμβαίνει σε αποτυχία: αν το σύστημα ειδοποιεί, κρατά την παραγγελία σε εκκρεμότητα και επιτρέπει ασφαλή επανάληψη χωρίς διπλή έκδοση.
  • Πώς καταγράφονται οι αλλαγές: ακύρωση, επιστροφή, πιστωτικό ή διόρθωση να μην αντιμετωπίζονται ως απλή διαγραφή της παραγγελίας.
  • Ποιος έχει πρόσβαση: οι λογαριασμοί και τα δικαιώματα να περιορίζονται στους ανθρώπους που χρειάζεται να χειρίζονται τη διαδικασία.
  • Πού αποθηκεύονται τα αρχεία: να μπορείτε να βρείτε το παραστατικό και την κατάσταση διαβίβασης συνδεδεμένα με την παραγγελία.

Πριν τεθεί η ροή σε λειτουργία, δοκιμάστε διαφορετικά σενάρια σε κατάλληλο περιβάλλον και με τον συνεργάτη που διαχειρίζεται το πρόγραμμα. Για την τεχνική πλευρά της υλοποίησης και της διασύνδεσης, μπορείτε να δείτε και την υπηρεσία τεχνικού SEO και τεχνικού ελέγχου ιστοσελίδας, χωρίς αυτό να αντικαθιστά τον λογιστικό έλεγχο.

Επιστροφές, ακυρώσεις και αντικαταβολές

Οι εξαιρέσεις είναι το σημείο όπου φαίνεται αν η αυτοματοποίηση έχει σχεδιαστεί σωστά. Μην αντιμετωπίζετε μια επιστροφή χρημάτων σαν να εξαφανίστηκε η αρχική συναλλαγή. Μπορεί να απαιτείται συγκεκριμένο παραστατικό ή λογιστικός χειρισμός, τον οποίο πρέπει να ορίσει ο λογιστής σας.

Αν ο πελάτης επιστρέψει μόνο ένα από τρία προϊόντα, η διαδικασία πρέπει να καταγράφει ποιο είδος και ποια αξία αφορούν την επιστροφή. Αν μια παραγγελία ακυρωθεί πριν από την αποστολή, πρέπει να είναι σαφές αν έχει ήδη εκδοθεί παραστατικό και ποιο είναι το επόμενο βήμα. Αν η πληρωμή γίνει με αντικαταβολή, η κατάσταση της παραγγελίας στο e-shop και η είσπραξη από την courier δεν πρέπει να συγχέονται.

Για κάθε περίπτωση ορίστε εκ των προτέρων:

  • ποιος ενημερώνει το πρόγραμμα τιμολόγησης,
  • ποιος εγκρίνει ή εκδίδει το παραστατικό διόρθωσης,
  • πώς συνδέεται η επιστροφή με την αρχική παραγγελία,
  • πώς επιβεβαιώνεται ότι η ενημέρωση ολοκληρώθηκε,
  • ποιος ελέγχει τις εκκρεμότητες στο τέλος της ημέρας ή της περιόδου που έχει συμφωνηθεί.

Οι πληρωμές στο checkout είναι ξεχωριστό κομμάτι της ροής. Για τις διαθέσιμες μεθόδους και τη λειτουργία τους, δείτε τον οδηγό για πληρωμές σε ελληνικό e-shop. Η επιλογή τρόπου πληρωμής από μόνη της δεν απαντά ποιο παραστατικό πρέπει να εκδοθεί.

Πρακτική λίστα ελέγχου για τον ιδιοκτήτη

Χρησιμοποιήστε την παρακάτω λίστα πριν δώσετε την τελική έγκριση στη διασύνδεση. Συμπληρώστε τις απαντήσεις μαζί με τον λογιστή και τον τεχνικό σας, όχι μόνο με τον προμηθευτή του e-shop.

Έλεγχος Η απάντηση που πρέπει να έχετε Ολοκληρώθηκε
Ποιος εκδίδει το παραστατικό; Συγκεκριμένο πρόγραμμα, εφαρμογή ή πάροχος και υπεύθυνος χρήστης ☐
Ποιο συμβάν ξεκινά την έκδοση; Συμφωνημένος κανόνας για κάθε βασικό σενάριο παραγγελίας ☐
Πώς επιλέγεται το παραστατικό; Διαδικασία για ιδιώτη, επαγγελματία και ειδικές περιπτώσεις ☐
Πώς περνούν οι αξίες; Έλεγχος προϊόντων, εκπτώσεων, μεταφορικών και φορολογικών χαρακτηρισμών ☐
Τι γίνεται αν αποτύχει η διαβίβαση; Ειδοποίηση, υπεύθυνος και ασφαλής τρόπος επανεκτέλεσης ☐
Πώς καταγράφονται επιστροφές; Ξεχωριστή ροή για μερική και ολική επιστροφή ☐
Πού βρίσκω το παραστατικό; Σύνδεση με την παραγγελία και πρόσβαση από εξουσιοδοτημένους χρήστες ☐
Ποιος κάνει συμφωνία; Ορισμένος άνθρωπος και τακτικός έλεγχος παραγγελιών, πληρωμών και παραστατικών ☐

Ένα δοκιμαστικό σενάριο πριν από την έναρξη

Ας υποθέσουμε ότι ένα μικρό ηλεκτρονικό κατάστημα ειδών σπιτιού στέλνει παραγγελίες σε όλη την Ελλάδα. Πριν ενεργοποιήσει την αυτοματοποιημένη έκδοση, δοκιμάζει τέσσερις περιπτώσεις: πληρωμή με κάρτα και πλήρης αποστολή, επιλογή αντικαταβολής, ακύρωση μετά την καταχώριση και επιστροφή ενός μόνο προϊόντος.

Για κάθε δοκιμή, ο ιδιοκτήτης ελέγχει αν η παραγγελία ενημερώθηκε σωστά, αν εκδόθηκε το προβλεπόμενο παραστατικό, αν η διαβίβαση ολοκληρώθηκε και αν το αρχείο εμφανίζεται στη σωστή παραγγελία. Στην περίπτωση επιστροφής, επιβεβαιώνει με τον λογιστή τον χειρισμό πριν τον αυτοματοποιήσει. Αν κάποιο βήμα αποτύχει, καταγράφει το μήνυμα και διορθώνει τη διαδικασία πριν ξεκινήσουν οι κανονικές παραγγελίες.

Αυτό το μικρό τεστ είναι πιο χρήσιμο από το να ελέγξετε μόνο αν εμφανίζεται ένα κουμπί «έκδοση». Δοκιμάζει ολόκληρη τη διαδρομή, μαζί με τις περιπτώσεις που συνήθως δημιουργούν διπλοεγγραφές ή κενά.

Ποιος είναι υπεύθυνος για τι

Η ανάθεση ευθυνών αποτρέπει το συνηθισμένο πρόβλημα όπου ο ιδιοκτήτης περιμένει από τον τεχνικό να επιβεβαιώσει φορολογικούς κανόνες και ο τεχνικός περιμένει από τον λογιστή να ελέγξει τη σύνδεση.

  • Ο λογιστής επιβεβαιώνει τον τύπο παραστατικού, τον χρόνο έκδοσης, τις κατηγοριοποιήσεις και τον χειρισμό ακυρώσεων ή επιστροφών.
  • Ο τεχνικός ή ο προμηθευτής της πλατφόρμας υλοποιεί τη διασύνδεση, ελέγχει τη μεταφορά δεδομένων και διορθώνει τεχνικά σφάλματα.
  • Ο ιδιοκτήτης ή ο υπεύθυνος λειτουργίας εγκρίνει τη διαδικασία, ορίζει ποιος παρακολουθεί τις ειδοποιήσεις και ελέγχει ότι δεν μένουν παραγγελίες σε εκκρεμότητα.

Η επιχείρηση παραμένει υπεύθυνη για τη σωστή λειτουργία των διαδικασιών της. Η χρήση αυτοματισμού δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται ανθρώπινος έλεγχος, ειδικά όταν αλλάζει η πλατφόρμα, το πρόγραμμα ή η διαδικασία πωλήσεων.

Τι να κάνετε τώρα

  1. Ζητήστε από τον λογιστή σας γραπτή περιγραφή της ροής παραστατικών για τις βασικές περιπτώσεις του καταστήματος.
  2. Ρωτήστε τον πάροχο του e-shop και του προγράμματος τιμολόγησης ποιες λειτουργίες υποστηρίζονται και πώς καταγράφονται αποτυχίες.
  3. Καταγράψτε τις εξαιρέσεις που έχετε πραγματικά: αντικαταβολές, ακυρώσεις, μερικές αποστολές, επιστροφές και πωλήσεις σε επαγγελματίες.
  4. Εκτελέστε δοκιμές με αντιπροσωπευτικές παραγγελίες και κρατήστε σημειώσεις για τα αποτελέσματα.
  5. Ορίστε ποιος θα ελέγχει τις εκκρεμότητες και πότε.

Οι υποχρεώσεις ηλεκτρονικής τιμολόγησης και οι τεχνικές οδηγίες μπορούν να αλλάζουν και να διαφοροποιούνται ανά περίπτωση. Για θέματα προθεσμιών, εφαρμογής και φορολογικής μεταχείρισης, ελέγχετε τις τρέχουσες επίσημες οδηγίες της ΑΑΔΕ και ζητάτε επιβεβαίωση από τον λογιστή σας. Το άρθρο αυτό είναι πρακτικός οδηγός οργάνωσης, όχι φορολογική ή νομική γνωμάτευση.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται το e-shop ξεχωριστό πρόγραμμα για να διαβιβάζει στο myDATA;

Όχι απαραίτητα με την ίδια μορφή για κάθε επιχείρηση. Υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι έκδοσης και διαβίβασης. Επιβεβαιώστε με τον λογιστή σας ποια λύση καλύπτει τις ανάγκες και τις υποχρεώσεις σας και με τον τεχνικό αν συνεργάζεται με την πλατφόρμα του e-shop.

Μπορώ να εκδώσω το παραστατικό χειροκίνητα;

Η χειροκίνητη διαδικασία μπορεί να είναι διαχειρίσιμη σε ορισμένες επιχειρήσεις, αλλά χρειάζεται συνέπεια και έλεγχος ώστε κάθε παραγγελία να αντιστοιχεί στο σωστό παραστατικό. Συζητήστε με τον λογιστή σας αν είναι κατάλληλη για τον όγκο και τη λειτουργία σας.

Πρέπει να στέλνω το PDF του παραστατικού στον πελάτη;

Ο τρόπος παράδοσης του παραστατικού εξαρτάται από τη διαδικασία έκδοσης και τις ισχύουσες απαιτήσεις. Ζητήστε από τον λογιστή σας να σας καθοδηγήσει και βεβαιωθείτε ότι το e-shop μπορεί να το συνδέσει με την παραγγελία και να το αποστείλει όταν χρειάζεται.

Τι κάνω όταν εμφανιστεί αποτυχία διαβίβασης;

Μην αγνοήσετε την ειδοποίηση και μην επαναλάβετε αμέσως την έκδοση χωρίς να ελέγξετε αν έχει ήδη δημιουργηθεί παραστατικό. Ακολουθήστε τη διαδικασία του παρόχου, ενημερώστε τον υπεύθυνο και ζητήστε από τον λογιστή να επιβεβαιώσει τον σωστό χειρισμό.

Αν οργανώνετε νέο e-shop ή θέλετε να ελέγξετε τη διασύνδεση ενός υπάρχοντος, επικοινωνήστε με το eseo.gr για να συζητήσουμε την τεχνική υλοποίηση και τη σωστή συνεργασία με τον λογιστή σας.